Boşanma Davalarında Nafaka Nasıl Hesaplanır? Yargıtay Kararları Işığında Nafaka Miktarının Belirlenmesi

Boşanma Davalarında Nafaka Hesaplama Kriterleri Nelerdir?

Boşanma davalarında en çok merak edilen konuların başında nafaka miktarının nasıl belirlendiği gelmektedir. Uygulamada birçok kişi nafakanın belirli bir tarifesi veya maaşın belli bir yüzdesi üzerinden hesaplandığını düşünse de Türk hukukunda nafaka miktarına ilişkin sabit bir hesaplama yöntemi bulunmamaktadır.

Mahkemeler, Türk Medeni Kanunu hükümleri ile Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda her somut olayı ayrı ayrı değerlendirerek nafaka miktarını belirlemektedir.

Nafaka Türleri Nelerdir?

Boşanma ve aile hukukunda başlıca dört nafaka türü bulunmaktadır:

• Tedbir nafakası

• İştirak nafakası

• Yoksulluk nafakası

• Yardım nafakası

Boşanma davalarında en sık karşılaşılan nafaka türleri ise tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakasıdır.

Yargıtay'a Göre Nafaka Hesaplanırken Dikkate Alınan Kriterler

Yargıtay kararlarına göre nafaka miktarı belirlenirken aşağıdaki hususlar dikkate alınmaktadır:

1. Tarafların Sosyal ve Ekonomik Durumu

Mahkeme öncelikle eşlerin gelir durumlarını araştırır. Bu kapsamda;

• Maaş gelirleri,

• Kira gelirleri,

• Ticari kazançlar,

• Taşınır ve taşınmaz mal varlığı,

• Banka hesapları,

• Araç kayıtları,

gibi ekonomik veriler incelenir.

Yargıtay kararlarında, nafaka miktarının belirlenebilmesi için tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının eksiksiz araştırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Gelir araştırması yapılmadan verilen nafaka kararları bozma nedeni olabilmektedir.

2. Nafaka Yükümlüsünün Ödeme Gücü

Nafaka belirlenirken yalnızca nafaka talep eden kişinin ihtiyaçları değil, nafaka ödeyecek kişinin mali gücü de dikkate alınır.

Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesine göre yoksulluk nafakası, karşı tarafın mali gücü oranında hükmedilir. Yargıtay da nafaka miktarının belirlenmesinde ödeme gücünün esas alınması gerektiğini kabul etmektedir.

3. Nafaka Talep Eden Eşin İhtiyaçları

Mahkeme tarafından;

• Barınma giderleri,

• Gıda masrafları,

• Sağlık harcamaları,

• Ulaşım giderleri,

• Eğitim giderleri,

• Günlük yaşam masrafları

değerlendirilerek nafaka ihtiyacı belirlenir.

Özellikle boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek eş lehine yoksulluk nafakası hükmedilebilmektedir.

Yoksulluk Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle ekonomik olarak zor duruma düşecek ve diğer eşe göre ağır kusurlu olmayan taraf lehine hükmedilmektedir.

Yargıtay uygulamalarına göre;

• Asgari ücretle çalışıyor olmak tek başına yoksulluk nafakası alınmasına engel değildir.

• Nafaka talep eden kişinin gelir elde ediyor olması her zaman nafaka talebinin reddedileceği anlamına gelmez.

• Gelirin kişinin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetip yetmediği ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle her çalışan eşin nafaka alamayacağı yönündeki düşünce hukuken doğru değildir.

İştirak Nafakası Nasıl Belirlenir?

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuk için ödediği nafakadır. İştirak nafakasına hükmedilmesi için boşanma davasında kusur oranına bakılmaz. Çocuğun anne ve babası çocuğun koruma ve bakım gözetimini yüklenmek zorunda olduğundan iştirak nafakasına hükmedilmesi için velayet hakkı sahibi ebeveynin boşanma davasında daha kusursuz olması aranmamaktadır.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre iştirak nafakası belirlenirken;

• Çocuğun yaşı,

• Eğitim durumu,

• Sağlık giderleri,

• Sosyal ihtiyaçları,

• Tarafların ekonomik durumları

birlikte değerlendirilmektedir.

Özellikle özel okul masrafları, kurs ücretleri, sağlık harcamaları ve artan yaşam giderleri nafaka miktarının belirlenmesinde önemli rol oynar.

Nafaka Hesaplamasında Asgari Ücret Esas Alınır mı?

Uygulamada sıkça sorulan sorulardan biri de nafakanın asgari ücret üzerinden hesaplanıp hesaplanmadığıdır.

Nafaka miktarı doğrudan asgari ücret üzerinden belirlenmez. Ancak;

• Ülkenin ekonomik koşulları,

• Enflasyon oranları,

• Asgari ücret düzeyi,

• Tarafların gelir seviyeleri

mahkeme tarafından dikkate alınan kriterler arasındadır.

Yargıtay kararlarında, asgari ücret düzeyinde gelire sahip olmanın tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmadığı belirtilmektedir.

Nafaka Artırım Davalarında Hesaplama Nasıl Yapılır?

Boşanma sonrasında ekonomik şartların değişmesi halinde nafaka artırımı talep edilebilir.

Yargıtay'a göre nafakanın artırılabilmesi için;

• Tarafların gelir durumunda değişiklik olması,

• Çocuğun ihtiyaçlarının artması,

• Enflasyon ve hayat pahalılığı,

• Hakkaniyet ilkesi

gibi sebeplerin bulunması gerekir.

Yargıtay birçok kararında, olağanüstü bir değişiklik bulunmasa dahi ekonomik göstergelerdeki değişimlerin ve enflasyonun dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir.

Nafaka Hesaplama Örneği

Nafaka hesaplaması konusunda kesin miktarlar bulunmamaktadır. Her dosyada nafaka yükümlüsünün aylık geliri, nafaka talep eden kimsenin aylık geliri göz önüne alınır. Çocuk lehine olan nafakalarda çocuğun bakım ve gözetim giderleri, sağlık, eğitim giderleri göz önüne alınarak bir nafaka miktarı belirlenir. Ayrıca mahkeme yalnızca bu rakamlara göre değil, tarafların yaşam standartları, mal varlıkları, kira giderleri ve diğer ekonomik koşulları da değerlendirerek hakkaniyete uygun bir nafaka miktarı belirleyecektir.

İnternet üzerinden yapılan otomatik nafaka hesaplamaları gerçeği yansıtmamaktadır. Nafaka miktarı her davanın taraflarına ve olaylara göre belirlenir.

Sonuç

Boşanma davalarında nafaka miktarının belirlenmesinde sabit bir formül bulunmamaktadır. Mahkemeler; tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, çocukların ihtiyaçlarını, yaşam standartlarını ve hakkaniyet ilkesini birlikte değerlendirerek karar vermektedir.

Yargıtay kararları incelendiğinde nafaka miktarının belirlenmesinde en önemli kriterlerin tarafların gelir durumu, nafaka talep eden kişinin ihtiyaçları, çocukların üstün yararı ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücü olduğu görülmektedir. Bu nedenle her nafaka dosyası kendi özel koşulları içerisinde değerlendirilmelidir.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.