ŞİKAYETE BAĞLI SUÇLAR NELERDİR?

İhbar ve Şikayet yazımız için tıklayınız.

Şikayet dilekçesi örneği için tıklayınız.

CEZA HUKUKUNDA ŞİKAYET NEDİR VE NASIL YAPILIR?

Genel olarak ceza hukukunun 2 ana tarafı vardır: suçtan zarar gören veya mağdur ve fail. Türk Ceza Hukukunda esas olan soruşturma ve kovuşturmanın kendiliğinden yapılmasıdır. Ancak bu kuralın bazı istisnaları vardır ve Türk Ceza Kanunu'nda her suç oluşturan fiil kendiliğinden soruşturmaya konu edilmemektedir. Bazı fiiller yönünden suçtan zarar görenler veya mağdurların şikayeti aranmaktadır. Bu tip suçlara "Şikayete Bağlı Suçlar" denir. Takibi şikayete bağlı suçlarda suçtan zarar gören kimselerin ve mağdurların şikayet etmediği hallerde oluşan suç için hukuk zemininde tahkikat yapılamaz.

Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesinde Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar düzenlenmiştir.

"(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz." Buradan anlaşılacağı üzere, şikayete tabi suçlarda 6 aylık şikayet süresi vardır. Bu süre hak düşürücü süre olup, süresinde yapılmayan şikayetler hukuk zemininde sonuç doğurmaz.

"(2) Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Ancak, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez." Şikayet süresi fiili ve faili bildiği veya öğrendiği günden itibaren başlar. Burada failin açık kimlik bilgilerinin edinilmesi değil, genel itibariyle failin bilinmesidir.

"(3) Şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez." Şikayet hakkı her mağdur ve suçtan zarar gören için ayrı ayrı hesaplanır.

"(4) Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz." Şikayete tabi suçlarda şikayetten vazgeçme mümkündür. Şikayetten vazgeçme soruşturma aşamasında yapıldıysa Kovuşturmaya Yer Olmadığına İlişkin Karar, soruşturma aşamasında yapıldıysa Düşme kararı verilir. Şikayetten vazgeçme, şikayetçi tarafından kesin hüküm kurulana kadar her zaman yapılabilir. (Şikayetten Vazgeçme yazımız için tıklayınız.)

"(5) İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar." Birden fazla failin olduğu suçlarda şikayetten vazgeçme tüm faillere etki eder. Dolayısıyla yalnızca bir ya da birkaç fail yönünden şikayetten vazgeçme yapılamaz.

"(6) Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez." Şikayetçinin tek başına şikayetinden vazgeçme beyanı davanın düşürülmesi için yeterli değildir. Aynı zamanda şikayetten vazgeçmeyi dosyanın şüphelisi ya da sanığı tarafından da kabul edilmelidir. Çünkü dosyada yargılaması yapılan şüpheli ya da sanığın "lekelenmeme hakkı" vardır. Eğer şüpheli ya da sanık şikayetten vazgeçmeyi kabul etmezse yargılamaya devam olunur.

"(7) Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz." Esasen ceza davası ile yargılama yapılarak hakkında hüküm verilmiş sanık hakkında, suçtan zarar görenlerin, işlenen suç neticesinde uğradıkları zararları sonrasında hukuk mahkemesinde açılacak davalar ile talep etmesi mümkündür. Bu durum takibi şikayete bağlı suçlar yönünden de geçerlidir. Soruşturma aşamasında şikayetten vazgeçme halinde ise tazminat davası açma hakkı ortadan kalkmaz. Ancak kovuşturma aşamasında şikayetten vazgeçme halinde, ayrıca kişisel haklardan vazgeçilmediği, vazgeçmenin yalnızca ceza davası yönünden olduğu belirtilmemiş ise şikayetten vazgeçen şikayetçi ayrıca fiil nedeniyle uğradığı zararlar için tazminat davası açamaz.

ŞİKAYETE BAĞLI SUÇLAR TAM LİSTE

• Basit Kasten Yaralama - TCK 86/2 (Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif yaralamalar yönünden)

• Taksirle Yaralama - TCK 89/1 (Nitelikli halleri bakımından taksirle yaralama suçunun bilinçli taksir ile işlenmesi halinde şikayet aranmaz.)

• Cinsel Saldırı - TCK 102/1 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Çocuğun çocuğa karşı sarkıntılık düzeyinde kalmış cinsel istismarı -TCK 103/1

• Reşit Olmayanla Cinsel İlişki - TCK 104/1 (Taraflar arasında evlenme yasağının bulunması ile koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğünün bulunması halleri hariç 15 yaşını doldurmuş çocuk ile rızalı ilişki hali)

• Cinsel Taciz - TCK 105/1 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Tehdit -TCK 106/1-2 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Konut Dokunulmazlığını İhlal - TCK 116/1-2 (Cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi hallerinde şikayet aranmaz.)

• İş ve Çalışma Hürriyetini İhlal - TCK 117/1 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma - TCK 123

• Israrlı Takip - TCK 123A

• Hakaret - TCK 125 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Haberleşmenin Gizliliğini İhlal - TCK 132

• Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması - TCK 133

• Özel Hayatın Gizliliğini İhlal - TCK 134

• Paydaş ya da elbirliği ile mülkiyet sahibi olunan mal hakkında ve hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil etmek amacıyla gerçekleştirilen hırsızlık suçu - TCK 144

• Kullanma Hırsızlığı - TCK 146

• Mala Zarar Verme - TCK 151 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Hakkı Olmayan Yere Tecavüz - TCK 154

• Güveni Kötüye Kullanma - TCK 155/1 (Suçun nitelikli halleri şikayete bağlı değildir.)

• Açığa imzanın kötüye kullanılması - TCK 209/1

• Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali - TCK 233/1

• Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması - TCK 234/3

  
  

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.