Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Arabuluculuk Zorunlu Mu? 2026 Güncel Hukuki Rehber

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Nedir?

Ortaklığın giderilmesi davası, birden fazla kişinin paylı veya elbirliği mülkiyeti şeklinde malik olduğu taşınır ya da taşınmaz mallardaki ortaklığın sona erdirilmesi amacıyla açılan davadır. Uygulamada en sık miras kalan taşınmazlar, tarla, arsa, konut ve iş yerleri bakımından gündeme gelmektedir.

Özellikle miras paylaşımı sonrasında hissedarlar arasında anlaşmazlık çıkması halinde ortaklığın giderilmesi davası açılarak mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesi sağlanmaktadır.

Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Arabuluculuk Zorunlu Mudur?

7445 sayılı Kanun'un 18B maddesi ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlık konularında arabulucuya başvurulması zorunlu dava şartıdır. Bu nedenle ortaklığın giderilmesi davası açmadan önce arabuluculuk başvurusunun yapılması zorunludur. Taraflar arabuluculuk bürosuna başvurarak bir arabulucu tayin edilmesini talep edebilecekleri gibi, ortak karar ile bir arabulucu belirlemesi yaparak da arabuluculuk sürecini yürütebilirler. Ayrıca ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda, arabulucuya başvurulması yeterli değildir. Arabuluculuk süreci sona erdirilmeden dava açılması halinde dava usulden reddedilecektir.

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Arabuluculuğun Avantajları

Her ne kadar zorunlu olmasa da arabuluculuk süreci taraflara önemli avantajlar sağlayabilmektedir.

1. Daha Hızlı Sonuç Alınması

Ortaklığın giderilmesi davaları, taşınmazın keşfi, bilirkişi incelemesi, satış işlemleri ve ihale süreçleri nedeniyle uzun sürebilmektedir. Arabuluculuk yoluyla taraflar kısa sürede anlaşmaya varabilir.

2. Aile İlişkilerinin Korunması

Miras kalan taşınmazlarda hissedarların çoğu kardeş, amca, hala, teyze veya kuzenlerden oluşmaktadır. Dava süreci aile içi ilişkileri zedeleyebilmektedir. Arabuluculuk ise daha uzlaşmacı bir çözüm sunmaktadır.

3. Dava ve Yargılama Giderlerinin Azalması

Mahkeme harçları, bilirkişi ücretleri, keşif giderleri ve satış masrafları dikkate alındığında arabuluculuk ekonomik açıdan avantaj sağlayabilmektedir.

4. Taşınmazın Değer Kaybının Önlenmesi

Ortaklığın giderilmesi davalarında taşınmaz çoğu zaman satış suretiyle paylaştırılmaktadır. İhale satışlarında piyasa değerinin altında satış gerçekleşebilmektedir. Arabuluculuk sayesinde taraflar taşınmazın devri veya paylaşımı konusunda daha avantajlı çözümler üretebilir.

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Mahkeme Nasıl Karar Verir?

Mahkeme öncelikle ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilip giderilemeyeceğini değerlendirir.

Taşınmazın bölünmesi mümkünse her hissedara bağımsız bölüm veya pay verilerek ortaklık sona erdirilebilir.

Bölünmenin mümkün olmaması halinde ise satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilir. Satış sonucunda elde edilen bedel hissedarlara payları oranında dağıtılır.

Arabuluculukta Hangi Çözümler Üretilebilir?

Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde;

• Bir hissedarın diğer hissedarların paylarını satın alması,

• Taşınmazın belirli bölümlerinin kullanımının paylaşılması,

• Taşınmazın üçüncü kişiye satılarak bedelin paylaşılması,

• Kat karşılığı değerlendirme yapılması,

• Taşınmazın kiraya verilerek gelir paylaşımı yapılması,

gibi çeşitli çözüm yolları üzerinde anlaşabilirler.

Miras Kalan Ev veya Arsada İhtiyari Arabuluculuk Yapılabilir Mi?

Evet. Mirasçılar arasında ortaya çıkan ortak mülkiyet uyuşmazlıklarında arabuluculuğa başvurulabilir. Arabuluculuk sonucunda düzenlenen anlaşma belgesi, gerekli şartların bulunması halinde ilam niteliğinde belge haline getirilebilmektedir. Bu durum özellikle miras kalan ev, arsa, tarla ve iş yerlerinin paylaşımında önemli kolaylık sağlamaktadır. Ayrıca tarafların arabuluculuk sürecinde anlaşması ile imza altına alınan Anlaşma Belgesi ilam hükmünde belge olduğundan tarafların hak ve iddialarını talep etmelerini sağlamaktadır ve bu bakımdan arabuluculuk süreci ile ortaklığın giderilmesi önemlidir.

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Görevli ve Yetkili Arabuluculuk Bürosu ve Mahkeme

Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli ve yetkili mahkeme kural olarak taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesidir. Dava şartı olan arabuluculuk bürosu taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça yine taşınmazın bulunduğu yer Arabuluculuk Bürosudur.

Sık Sorulan Sorular

Ortaklığın giderilmesi davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet. Taşınır veya taşınmaz mallar üzerindeki ortaklığın giderilmesine yönelik davalarda dava açılmadan önce arabuluculuk zorunludur. Arabuluculuk başvurusu yapılmadan ve süreç sonuçlandırılmadan dava açılması halinde, dava usulden reddedilir.

Arabuluculuk anlaşması mahkeme kararı yerine geçer mi?

Gerekli şartların bulunması halinde anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi alınarak ilam niteliğinde belge haline getirilebilir.

Arabuluculuk devam ederken dava açılabilir mi?

Hayır. Arabuluculuk süreci tamamlanmadan dava açılması halinde dava usulden reddedilir.

Ortaklığın giderilmesi davası ne kadar sürer?

Dosyanın kapsamına, hissedar sayısına, keşif ve bilirkişi işlemlerine göre süre değişmekle birlikte dava ve satış aşamaları birlikte değerlendirildiğinde süreç çoğu zaman uzun sürebilmektedir.

Sonuç

Ortaklığın giderilmesi davalarında arabuluculuk güncel mevzuat kapsamında zorunlu değildir. Bununla birlikte özellikle miras kalan taşınmazlar ve hisseli gayrimenkuller bakımından tarafların arabuluculuk yolunu tercih etmesi; zaman, maliyet ve aile ilişkilerinin korunması açısından önemli avantajlar sağlayabilmektedir. Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce hukuki durumun uzman bir avukat tarafından değerlendirilmesi, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.