YARDIM NAFAKASI

YARDIM NAFAKASI NEDİR?

Yardım nafakası, özellikle aile bireyleri arasında ekonomik dayanışmayı zorunlu kılan bir yükümlülük olarak karşımıza çıkar ve muhtaç durumda bulunan kişilerin belirli akrabalarından destek talep etmesini mümkün kılar.

Türk Medeni Kanunu'nun 364. maddesinde “Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu, altsoyu ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.” hükmü düzenlenmiştir. Yardım nafakası, Türk Hukukunda akrabalık ilişkisine dayalı tamamen ahlaki bir sosyal düzenlemedir.

YARDIM NAFAKASININ ŞARTLARI NELERDİR?

Kanun metninde açıkça belirtildiği üzere, öncelikle yardım nafakası talep eden kişinin yardım nafakasına hükmedilmemesi halinde yoksulluğa düşmesidir. Yargıtay kararlarına göre yoksulluk ile zorunlu temel bakım ihtiyaçlarının karşılayamaması ile eğitim gibi asgari hayat kriterleri de göz önüne alınmaktadır.

Yardım nafakası talep edilebilmesinin bir diğer şartı da yardım nafakası talep eden kimsenin, yardım nafakası yükümlüsünün üstsoy yani anne, baba, anneanne, dede vb., altsoy yani çocuk, torun, evlat edinilen vb. ya da kardeşi olmasıdır. Buradaki hısımlık ilişkisi kanunda açıkça sayılmış olduğundan amca, teyze gibi yansoy hısımların yardım nafakası talep edebilmesi mümkün değildir.

Yardım nafakasına hükmedilebilmesi için aleyhine yardım nafakası hükmedilen nafaka yükümlüsünün, verilecek yardım nafakası ile yoksulluğa düşmeyecek olması gerekmektedir. Burada yardım nafakası miktarı belirlenirken kendi geçimini tehlikeye atmayacak şekilde ödeme gücü oranında belirleme yapılması gerekmektedir.

YARDIM NAFAKASINDA YOKSULLUK KAVRAMININ YORUMU

Yargıtay, yoksulluğu dar anlamda değil, geniş yorumlamaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında, kişinin düzenli gelirinin bulunmasının tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmayacağı; bu gelirin asgari yaşam giderlerini karşılamaya yeterli olup olmadığına bakılması gerektiği kabul edilmektedir.

ÖĞRENİM GÖREN ERGİN ÇOCUKLAR İÇİN YARDIM NAFAKASI

Yargıtay kararlarına göre, ergin olup eğitimine devam eden ancak geçim kaynağı bulunmayan çocuklar anne veya babalarından yoksulluk nafakası talep edebilirler. Burada dikkat edilmesi gereken husus, tarafların boşanmaları halinde çocuklar lehine iştirak nafakasına hükmedilmiş ise iştirak nafakasına ilişkin işlemler velayet sahibi ebeveyn tarafından yapılmalıdır. İştirak nafakası çocuğun 18 yaşını doldurması ile kendiliğinden sona erer. Bu durumda lehine iştirak nafakası sona eren çocuk, yardım nafakası talebiyle yeni dava açarak nafaka talep edebilecektir. Bunun için çocuğu lisans ya da yüksek lisans eğitimine devam etmesi dava dilekçesine konu edilebilir.

KARDEŞLER İÇİN YARDIM NAFAKASI

Kardeşler arasında yardım nafakasına hükmedilmesi sosyal devlet anlayışının bir sonucudur. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, kardeşler arasında yardım nafakasına hükmedilebilmesi için nafaka yükümlüsünün gerçekten refah içinde yaşıyor olması gerekmektedir.

YARDIM NAFAKASINDA NAFAKA MİKTARI NEYE GÖRE BELİRLENİR?

Yardım nafakasına hükmedilebilmesi için tarafların kusur oranlarına bakılmaz. Yargıtay kararlarına göre, yoksulluk nafakasına hükmedilmesi için talep edenin kusursuz ya da daha az kusurlu olması aranmaz.

Yargıtay kararlarına göre, nafaka miktarı belirlenirken tarafların ekonomik durumları, nafaka alacaklısının ihtiyaçları göz önüne alınarak önce alt soydan başlamak üzere, sonra üst soy, en son kardeşler olacak şekilde sıralama yapılarak nafakaya hükmedilir.

YARDIM NAFAKASI NE ZAMAN SONA ERER?

Yardım nafakası taraflardan birinin ölümü ile kendiliğinden sona erer ancak diğer hallerde mahkeme kararı ile hükmedilen yardım nafakası yine mahkeme kararı ile sona erdirilebilir. Bunun için yoksulluk halinin ortadan kalkması, nafaka yükümlüsünün ekonomik olarak gücünü kaybetmesi sebepleriyle yardım nafakasının kaldırılması davası açılabilir.

Yardım nafakasının kaldırılmasına ilişkin yazımız için tıklayınız.

NAFAKANIN KALDIRILMASI DAVASI NEREDE AÇILIR?

Yardım nafakasının kaldırılması davasında yetkili ve görevli mahkeme, nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemeleridir. Aile Mahkemelerinin olmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.