HAKARET SUÇU (TCK 125)

Hakaret Suçu (TCK m.125) – Unsurları, Yargılama Süreci ve Yargıtay Uygulamaları

Hakaret suçu, bireylerin onur, şeref ve saygınlığını korumayı amaçlayan temel ceza hukuku düzenlemelerinden biridir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenen bu suç, özellikle sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerinden biri haline gelmiştir. Hakaret suçu, TCK’da “şerefe karşı suçlar” arasında düzenlenmiş olup kişinin manevi varlığını korumayı hedefler.

Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde "Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. " hükmü düzenlenmiştir.

Hakaret Suçunun Maddi ve Manevi Unsurları Nelerdir?

a. Maddi Unsur

Hakaret suçunun faili ve mağduru gerçek kişiler olabilir ve herkes olabilir. Suça konu fiil ise, kişinin mağdura yönelik onur ve saygınlığını rencide edecek somut olgu isnadı veya sövme olabilmektedir.

b. Manevi Unsur

Hakaret suçu kasten işlenebilen bir suçtur ve taksirle yani dikkatsizlikle işlenemez. Dolayısıyla fail, suça konu sözlerin ya da yazıların mağdurun onurunu ve saygınlığını zedeleyeceğini bilmeli ve bunu istemelidir.

Hakaret Türleri

• Huzurda Hakaret, mağdurun yüzüne karşı işlenir. Bu durumda suçun oluşması için failin hakaret içerikli eylemleri gerçekleştirmesi yeterlidir.

• 
  

• Gıyapta Hakaret, mağdurun yokluğunda işlenir ve en az üç kişiyle aynı zamanda ya da farklı zamanlarda bilinçli olarak iletişim şartı aranır.

• 
  

• İleti Yoluyla Hakaret ise, hakaret eylemlerinin SMS, WhatsApp, e-posta, Instagram, X, TikTok gibi sosyal medya mesajları aracılığıyla elektronik iletişim araçlarıyla karşı tarafa iletilmesidir. Bu şekilde hakaretin herkese açık şekilde alenen işlenmesi halinde verilecek ceza artırılır.

• 
  

• Karşılıklı hakaret var ise, bu durumda TCK 129. Maddesinde düzenlenen "Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir." hükmü gereğince verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi hiç ceza verilmemesi de mümkündür.

  
  

Hakaret Suçunun Nitelikli Halleri

Türk Ceza Kanunu'nun 125. Maddesinde Hakaret suçunun nitelikli halleri düzenlenmiştir.

• Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi

• Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı işlenmesi

• Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi

• Alenen işlenmesi

halleri suçun nitelikli hallerini oluşturur. Bu durumda faile verilecek ceza miktarı artacağı gibi artık suç şikayete bağlı bir suç olmaktan da çıkarak mağdur şikayetinden vazgeçse dahi kamu davası olarak dava görülmeye devam edecektir.

Hakaret Suçunda Şikayet ve Uzlaştırma

Hakaret suçunun basit hali Şikayete Tabi Suçlardan sayılır. Hakaret suçunun şikayet süresi mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 aydır.

Ayrıca hakaret suçu CMK’ya göre uzlaştırmaya tabidir. Bu nedenle hakaret suçlarına ilişkin soruşturma aşamasında dava açılmadan önce uzlaştırma süreci işletilir.

Hakaret Suçunda Yetkili ve Görevli Mahkeme

Hakaret suçlarına ilişkin davalar suçun işlendiği yer Asliye Ceza Mahkemelerinde görülür. Hakaret suçunun sosyal medya üzerinden ya da ileti yoluyla işlenmesi halinde ise yetkili mahkeme mağdurun suçu öğrendiği yer ya da ikamet yeri olacaktır.

İfade Özgürlüğü ve Hakaret Ayrımı

Hakaret suçu ile ifade özgürlüğü arasındaki sınır uygulamada en tartışmalı alanlardan biridir. Yargıtay ve AİHM içtihatlarına göre her ağır söz hakaret sayılmaz, sert bir şekilde eleştiri yapılabilir. Ancak eleştiri yapılırken kasten kişiyi küçük düşürme amacı taşıyorsa suç oluşur. Burada söylenen sözlerin hakaret olup olmadığına bakılırken genel kanı olarak hakaret içermesinin yanı sıra kişi üzerinde bıraktığı etkiler ve failin niyeti de göz önüne alınmalıdır.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.