HAGB Kararı Varken Yeniden HAGB Kararı Verilebilir Mi?

HAGB Nedir?

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmasına rağmen belirli şartların gerçekleşmesi halinde hükmün açıklanmasının ertelenmesini sağlayan bir ceza muhakemesi kurumudur. HAGB kararı verilen kişi hakkında kurulan hüküm hukuki sonuç doğurmaz ve denetim süresi içerisinde yükümlülüklere uygun davranılması halinde dava düşer.

Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu uygulamasında HAGB, özellikle ilk kez suç işleyen kişiler bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Ancak uygulamada en sık karşılaşılan sorulardan biri, "HAGB kararı varken yeniden HAGB kararı verilebilir mi?" sorusudur.

HAGB Kararının Şartları Nelerdir?

Mahkemenin HAGB kararı verebilmesi için genel olarak şu şartların bulunması gerekir:

• Sanığa verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

• Mahkemenin sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine ulaşması,

• Mağdurun uğradığı zararın giderilmiş olması (gerekli hallerde),

• Sanığın HAGB uygulamasını kabul etmesi.

Bu şartların varlığı halinde mahkeme takdiren HAGB kararı verebilir.

HAGB Kararı Varken Yeniden HAGB Verilebilir Mi?

Bu sorunun cevabı, yeni suçun işlenme tarihi ile mevcut HAGB kararının durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

1. İlk HAGB Kararından Önce İşlenen Bir Suç Nedeniyle Yargılama Yapılıyorsa

Eğer ikinci davaya konu suç, ilk HAGB kararının verilmesinden önce işlenmiş ise uygulamada yeniden HAGB kararı verilmesi mümkündür. Çünkü sanık, ikinci suçu işlediği tarihte henüz HAGB denetim süresi altında bulunmamaktadır. Bu nedenle ikinci dosyada HAGB şartları ayrıca değerlendirilir.

Yargıtay kararlarında da suç tarihinin esas alınması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre, ilk mahkeme tarafından verilen HAGB kararının kesinleşmesinden önce yani denetim süresi başlamadan önce işlenen suçlarda şartlar sağlanırsa ikinci bir HAGB kararı verilmesi mümkündür.

2. HAGB Denetim Süresi İçerisinde Yeni Bir Suç İşlenmişse

Sanık hakkında HAGB kararı verildikten sonra denetim süresi içerisinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi halinde durum farklıdır. Bu durumda ilk HAGB kararını veren mahkemeye bildirimde bulunulur, mahkeme hükmü açıklar ve artık sanık hakkında verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir.

Denetim süresinde işlenen ikinci suç yönünden yapılacak yargılamada mahkeme, sanığın kişiliği ve suçun özelliklerine göre değerlendirme yapacak olsa da denetim süresinde işlenen yeni kasıtlı suçlar yeniden HAGB uygulanmaz ve bu suç yönünden de sanık hakkındaki hüküm açıklanır.

Birden Fazla HAGB Kararı Alınabilir Mi?

Kanunda aynı kişi hakkında yalnızca bir kez HAGB kararı verilebileceğine ilişkin açık bir yasak bulunmamaktadır. Bu nedenle farklı tarihlerde işlenen ve şartları taşıyan suçlar bakımından teorik olarak birden fazla HAGB kararı verilmesi mümkündür. Ancak her dosyada HAGB şartlarının ayrı ayrı gerçekleşmesi gerekir.

Özellikle ilk HAGB kararından önce işlenmiş birden fazla suçun farklı tarihlerde sonuçlanması halinde sanık hakkında birden fazla HAGB kararı verildiği uygulamada sıkça görülmektedir. Birden fazla HAGB kararı verilmesine ilişkin önemli olan kıstas suçların HAGB denetim süresi içerisinde işlenmemiş olmasıdır.

Yargıtay'ın Konuya Yaklaşımı

Yargıtay kararlarında genel olarak suç tarihi esas alınmaktadır. Bir sanığın daha önce HAGB kararı almış olması tek başına yeni dosyada HAGB uygulanmasına engel kabul edilmemektedir. Ancak yeni suçun, mevcut HAGB kararının denetim süresi içerisinde işlenmesi halinde sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönündeki kanaatin zayıfladığı değerlendirilmekte ve HAGB uygulanması daha güç hale gelmektedir.

Sık Sorulan Sorular

HAGB kaydı adli sicilde görünür mü?

HAGB kararları adli sicil kaydında yer almaz. Ancak özel bir sistemde kayıt altına alınır ve belirli makamlar tarafından görülebilir.

Uygulamada özellikle iş başvuruları yapılırken alınacak adli sicil kaydında HAGB kararının görülüp görülmeyeceği merak edilmektedir. İş başvuruları yapılırken alınacak adli sicil kaydında HAGB kararı ve dosya bilgileri gözükmez.

HAGB kararı kesinleşmeden işlenen suç için yeniden HAGB verilebilir mi?

Evet. Suç tarihi bakımından HAGB kararından önce işlenmiş bir suç söz konusuysa mahkeme yeniden HAGB uygulayabilir.

Denetim süresinde taksirli suç işlenirse HAGB bozulur mu?

Kural olarak HAGB'nin açıklanmasına neden olan durum kasıtlı yeni bir suç işlenmesidir. Taksirli suçlar her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.

Sonuç

"HAGB kararı varken yeniden HAGB kararı verilir mi?" sorusunun cevabı somut olayın özelliklerine göre değişmektedir. Özellikle yeni suçun işlenme tarihi büyük önem taşır. İlk HAGB kararından önce işlenen suçlar bakımından yeniden HAGB uygulanabilmesi mümkünken, denetim süresi içerisinde işlenen kasıtlı suçlar hem mevcut HAGB kararının açıklanmasına hem de yeni dosyada HAGB uygulanmasının engellenmesine yol açabilir. Bu nedenle dosyanın suç tarihi, karar tarihi ve denetim süresi birlikte değerlendirilmelidir.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.