Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması: İşçinin Hakları ve Hukuki Süreç

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Nedir?

Sigorta primlerinin eksik yatırılması, işverenin işçiyi Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) gerçek maaşından daha düşük ücretle bildirmesi veya çalışma günlerini eksik göstermesi durumudur. Uygulamada birçok işçi fiilen daha yüksek maaş almasına rağmen SGK kayıtlarında asgari ücretli gösterilmektedir.

Bu durum yalnızca işçinin bugünkü haklarını değil; emeklilik maaşını, kıdem tazminatını, işsizlik maaşını ve sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkileyen ciddi bir hukuka aykırılık oluşturmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca işveren, işçinin gerçek ücretini SGK’ya bildirmek ve sigorta primlerini eksiksiz yatırmak zorundadır.

İşverenin Sigorta Primlerini Eksik Yatırması Hukuka Aykırı Mıdır?

Evet. İşverenin;

• İşçiyi sigortasız çalıştırması,

• Maaşı düşük göstermesi,

• Prim gün sayısını eksik bildirmesi,

• Elden maaş ödemesi yaparak SGK primini düşük yatırması

hukuka aykırıdır.

İşçinin bu durumu kabul etmiş olması dahi işvereni sorumluluktan kurtarmaz. Çünkü sosyal güvenlik hakkı kamu düzenine ilişkin temel haklardan biridir.

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılmasının İşçiye Etkileri

1. Emekli Maaşının Düşmesine Neden Olur

SGK emeklilik sistemi, prime esas kazanç üzerinden hesaplama yapmaktadır. İşveren maaşı düşük gösterdiğinde işçinin emeklilikte alacağı aylık da önemli ölçüde azalır.

Özellikle uzun yıllar boyunca düşük prime tabi gösterilen çalışanların emekli maaşlarında ciddi kayıplar oluşmaktadır.

2. Kıdem Tazminatı Eksik Hesaplanabilir

Kıdem tazminatı işçinin son brüt ücreti üzerinden hesaplanmaktadır. İşverenin ücretin bir kısmını kayıt dışı ödemesi halinde kıdem tazminatı da eksik ödenebilir.

Bu nedenle işçinin gerçek ücretini ispatlayabilecek delilleri saklaması önemlidir.

3. İşsizlik Maaşı ve SGK Ödemeleri Azalır

Eksik SGK primi;

• İşsizlik maaşı,

• Rapor parası,

• Geçici iş göremezlik ödeneği,

• Doğum ve analık ödeneği

gibi sosyal hakların daha düşük alınmasına yol açmaktadır.

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Haklı Fesih Sebebi Midir?

Yargıtay kararlarına göre işverenin sigorta primlerini eksik yatırması işçi açısından haklı fesih nedenidir.

Özellikle;

• Gerçek ücretin SGK’ya bildirilmemesi,

• Primlerin eksik yatırılması,

• Çalışma günlerinin eksik gösterilmesi

işverenin sadakat ve dürüstlük yükümlülüğüne aykırı davranışı olarak değerlendirilmektedir.

Bu nedenle işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı talep edebilir.

İşçi Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Halinde Ne Yapabilir?

SGK’ya Şikayette Bulunabilir

İşçi, sigorta primlerinin eksik yatırıldığını SGK’ya şikâyet edebilir.

Başvurular;

• SGK müdürlüklerine,

• ALO 170 hattına,

• CİMER üzerinden

yapılabilmektedir.

Şikâyet sonrası SGK müfettişleri işyerinde inceleme yapabilir. Eksiklik tespit edilirse işverene:

• İdari para cezası,

• Gecikme faizi,

• Eksik prim tahakkuku

uygulanabilir.

Hizmet Tespit Davası Açabilir

İşçi, eksik bildirilen çalışmalarının tespiti amacıyla İş Mahkemesinde hizmet tespit davası açabilir.

Bu dava ile;

• Gerçek maaş,

• Gerçek çalışma süresi,

• Eksik prim günleri

mahkeme kararıyla tespit edilebilir.

Hizmet Tespit Davasında Kullanılabilecek Deliller

Hizmet tespit davası her türlü delille ispat edilebilir. Ancak

• Banka kayıtları,

• Maaş bordroları,

• Tanık beyanları,

• WhatsApp yazışmaları,

• E-postalar,

• Kamera kayıtları,

• İş yeri kayıtları

mahkemede delil olarak kullanılması önemlidir.

Hizmet Tespit Davasında Süre Var Mıdır?

Sigorta primlerinin eksik yatırılması nedeniyle açılacak hizmet tespit davalarında genel olarak 5 yıllık hak düşürücü süre bulunmaktadır.

Bu nedenle işçinin hak kaybı yaşamaması için süreci gecikmeden başlatması önemlidir.

Yargıtay Kararlarına Göre Eksik SGK Primi

Yargıtay uygulamalarında işçinin gerçek ücretinin SGK’ya eksik bildirilmesi ciddi bir hak ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Yüksek Mahkeme kararlarında;

• İşçinin düşük ücretle gösterilmesi,

• Maaşın bir kısmının elden ödenmesi,

• Primlerin eksik yatırılması

işçi açısından güven ilişkisini zedeleyen davranışlar arasında kabul edilmektedir.

Bu nedenle işçinin haklı fesih yaparak kıdem tazminatı talep edebileceği belirtilmektedir.

Sonuç

Sigorta primlerinin eksik yatırılması, işçinin sosyal güvenlik ve işçilik haklarını doğrudan etkileyen önemli bir hukuki sorundur. İşverenin gerçek maaşı SGK’ya bildirmemesi halinde işçi;

• SGK’ya şikâyette bulunabilir,

• Hizmet tespit davası açabilir,

• İş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir,

• Kıdem tazminatı talep edebilir,

• Eksik işçilik alacaklarını dava yoluyla isteyebilir.

Bu nedenle çalışanların e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini düzenli kontrol etmeleri ve eksiklik halinde iş hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek almaları önem taşımaktadır.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.