Araç Mahrumiyet Tazminatı Nedir? Trafik Kazası Sonrası Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Alınır?

Araç Mahrumiyet Tazminatı Nedir?

Trafik kazası sonrasında araç sahiplerinin en sık gözden kaçırdığı haklardan biri araç mahrumiyet tazminatıdır. Uygulamada "araçtan yoksun kalma tazminatı", "ikame araç bedeli" veya "araç mahrumiyet bedeli" olarak da adlandırılan bu tazminat, kaza nedeniyle hasar gören aracın tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan zararın karşılanmasını amaçlamaktadır.

Bir trafik kazasında zarar yalnızca aracın tamir masrafından veya değer kaybından ibaret değildir. Araç sahibi, aracını kullanamadığı süre boyunca ulaşım ihtiyaçlarını karşılamak için ek masraflara katlanabilmekte veya ticari araçlarda gelir kaybına uğrayabilmektedir. İşte bu zararların karşılanması amacıyla araç mahrumiyet tazminatı talep edilebilmektedir.

Araç Mahrumiyet Tazminatının Hukuki Dayanağı

Araç mahrumiyet tazminatı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen haksız fiil hükümlerine dayanmaktadır. Trafik kazasına kusuruyla neden olan kişi, zarar görenin uğradığı tüm gerçek zararları gidermekle yükümlüdür. Bu kapsamda aracın kullanılamadığı süre boyunca ortaya çıkan kullanım kaybı da tazmin edilmesi gereken bir zarar kalemi olarak kabul edilmektedir.

Araç Mahrumiyet Tazminatı ile Araç Değer Kaybı Aynı Şey Midir?

Hayır. Uygulamada en sık karıştırılan konulardan biri araç değer kaybı ile araç mahrumiyet tazminatıdır.

Araç değer kaybı, aracın tamir edilmiş olmasına rağmen ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür.

Araç mahrumiyet tazminatı ise aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklanan zarardır. Bu nedenle aynı trafik kazası nedeniyle hem araç değer kaybı hem de araç mahrumiyet tazminatı talep edilmesi mümkündür.

Kimler Araç Mahrumiyet Tazminatı Talep Edebilir?

Aşağıdaki kişiler araç mahrumiyet tazminatı talebinde bulunabilir:

• Kusursuz araç sahibi,

• Karşı tarafa göre daha az kusurlu araç sahibi,

• Ticari araç işletenleri,

• Şirket araçlarının sahipleri,

• Aracını günlük yaşamında aktif olarak kullanan kişiler.

Tam kusurlu sürücünün kendi aracına ilişkin mahrumiyet tazminatı talep etmesi mümkün değildir.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Araç mahrumiyet tazminatı hesaplanırken genellikle şu kriterler dikkate alınır:

• Aracın segmenti ve piyasa değeri,

• Emsal araçların günlük kiralama bedeli,

• Aracın makul onarım süresi,

• Kusur oranı,

• Ticari araçlarda gelir kaybı durumu.

Mahkemeler ve bilirkişiler çoğunlukla aracın emsal günlük kiralama bedelini esas almakta ve bunu makul onarım süresi ile çarparak zarar miktarını belirlemektedir. Hesaplama yapılırken gerçek tamir süresinden ziyade teknik olarak gerekli görülen makul onarım süresi dikkate alınmaktadır.

Araç Mahrumiyet Tazminatı İçin Araç Kiralamış Olmak Şart Mıdır?

Hayır. Yargıtay uygulamalarında ve yerleşik hukuk anlayışında, zarar gören kişinin fiilen araç kiralamış olması zorunlu değildir.

Araç sahibi, alternatif bir araç kiralamamış olsa ya da kendisine araç tahsis edilmiş olsa bile kusuru olmaksızın kaza yapan aracını kullanamaması nedeniyle uğradığı kullanım kaybını talep edebilir. Çünkü zarar, yapılan harcamadan değil, aracın kullanım imkanından mahrum kalınmasından kaynaklanmaktadır.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Sigorta Şirketinden Talep Edilebilir Mi?

Uygulamada en çok sorulan sorulardan biri budur.

Araç mahrumiyet tazminatı kural olarak zorunlu trafik sigortası kapsamında karşılanan bir zarar kalemi değildir. Bu nedenle çoğu durumda tazminat, kazada kusurlu olan araç sürücüsü, işleteni veya araç sahibinden talep edilmektedir.

Her somut olayın özellikleri farklı olabileceğinden başvuru öncesinde hukuki değerlendirme yapılması önem taşımaktadır.

Pert Araçlarda Araç Mahrumiyet Tazminatı Talep Edilebilir Mi?

Evet. Aracın tam hasarlı (pert) sayılması halinde de araç sahibinin yeni bir araç temin edebilmesi için gereken makul süre boyunca araçtan mahrum kaldığı kabul edilmektedir.

Bu durumda tazminat hesabı yapılırken yeni araç edinimi için gerekli makul süre dikkate alınabilmektedir.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Davası Nasıl Açılır?

Tazminat talebinin karşılanmaması halinde;

• Noter ihtarnamesi gönderilebilir,

• Arabuluculuk süreci değerlendirilebilir,

• Arabuluculuk sürecinde anlaşılamaması halinde görevli ve yetkili mahkemede tazminat davası açılabilir.

Dava sırasında;

• Kaza tespit tutanağı,

• Ekspertiz raporu,

• Servis kayıtları,

• Onarım faturaları,

• Kusur raporları,

önemli deliller arasında yer almaktadır.

Mahkeme genellikle bilirkişi incelemesi yaptırarak aracın makul tamir süresini ve günlük mahrumiyet bedelini belirlemektedir.

Araç Mahrumiyet Tazminatında Zamanaşımı Süresi

Araç mahrumiyet tazminatı da trafik kazasından kaynaklanan bir tazminat talebi olduğundan, somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte genel olarak trafik kazalarına ilişkin zamanaşımı hükümlerine tabidir.

Hak kaybı yaşanmaması için kazadan sonra mümkün olan en kısa sürede hukuki süreçlerin başlatılması tavsiye edilmektedir.

Sonuç

Araç mahrumiyet tazminatı, trafik kazası sonrasında çoğu zaman göz ardı edilen ancak önemli maddi haklar sağlayabilen bir tazminat türüdür. Araç sahibi, aracının tamirde kaldığı veya kullanılamadığı süre boyunca uğradığı kullanım kaybının karşılanmasını kusurlu taraftan talep edebilir. Özellikle uzun servis süreleri, yüksek segment araçlar ve ticari araçlar bakımından araç mahrumiyet tazminatı ciddi tutarlara ulaşabilmektedir.

Bu nedenle trafik kazası sonrasında yalnızca araç hasarı ve değer kaybı değil, araçtan yoksun kalma nedeniyle doğan zararların da değerlendirilmesi ve gerekli hukuki başvuruların süresi içerisinde yapılması büyük önem taşımaktadır.

Her olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi önemlidir. Yukarıdaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için avukat yardımından yararlanılmasını öneririz. İletişim bilgilerimize Anasayfadan ulaşabilirsiniz.